To wynajmujący decyduje, czy najem wymaga zabezpieczenia, a prawie wszyscy go wymagają. Zwykle możesz jednak wpłynąć na formę tego zabezpieczenia. Przy gwarancji zabezpieczenia udziela strona trzecia, a Ty zachowujesz swoje oszczędności.
W praktyce wynajem bez kaucji niemal zawsze oznacza więc wynajem bez kaucji gotówkowej, a nie wynajem bez zabezpieczenia.
Husleietvistutvalget (norweska Komisja ds. Sporów Najmu, HTU) opisuje te dwie formy następująco: kaucja to kwota pieniędzy wpłacona przez najemcę i odłożona jako zabezpieczenie roszczeń wynajmującego, a gwarancja to zobowiązanie kogoś innego niż najemca, na przykład towarzystwa ubezpieczeniowego lub NAV, stanowiące zabezpieczenie tych samych roszczeń.
W skrócie:
- Wynajmujący decyduje, czy wymaga zabezpieczenia i jaką formę akceptuje.
- Zabezpieczeniem może być kaucja gotówkowa lub gwarancja.
- Przy gwarancji zabezpieczenia udziela strona trzecia, a najemca płaci za tę usługę.
- NAV (norweski urząd pracy i opieki społecznej) może udzielić gwarancji, jeśli przysługuje Ci pomoc socjalna (økonomisk sosialhjelp).
- Poręczycielem może być też osoba prywatna, po norwesku nazywana kausjonist.
- Kaucja i gwarancja łącznie nie mogą przekraczać sześciomiesięcznego czynszu.
- Najemca odpowiada za czynsz i szkody niezależnie od wybranej formy.
Czy istnieją najmy zupełnie bez zabezpieczenia?
Tak, ale rzadko. Żaden przepis nie nakazuje wynajmującemu żądania kaucji, więc może z niej zrezygnować. W praktyce większość jednak jej wymaga, bo to jedyna ochrona wynajmującego na wypadek niezapłaconego czynszu lub uszkodzenia mieszkania.
Jeśli widzisz ogłoszenie, które obiecuje mieszkanie zupełnie bez zabezpieczenia, sprawdź, kim jest wynajmujący i jak naprawdę wygląda mieszkanie, zanim cokolwiek zapłacisz.
Co właściwie oznacza „bez kaucji”?
Gdy ktoś mówi, że wynajmuje bez kaucji, zwykle ma na myśli, że nie musi wpłacać dużej kwoty na zablokowane konto przed wprowadzeniem się.
Zabezpieczenie nadal istnieje. Udziela go po prostu ktoś inny niż Ty, a jego koszt to nie wpłata, lecz opłata za gwarancję.
Warto mieć jasność co do tej różnicy, bo od niej zależy, na co się faktycznie zgadzasz, podpisując umowę.
Cztery sposoby, aby nie zamrażać oszczędności
Gwarancja kaucji od dostawcy
Dostawca udziela wynajmującemu gwarancji do uzgodnionej kwoty, a Ty płacisz za tę usługę zamiast wpłacać całą kaucję.
Przed wystawieniem gwarancji dostawca ocenia Twój wniosek, zwykle na podstawie oceny zdolności kredytowej. Wynajmujący musi zaakceptować gwarancję, a niektórzy dostawcy wymagają dodatkowo, aby wynajmujący był ich partnerem i Cię zaprosił.
Gwarancja z NAV
NAV może pomóc w opłaceniu kaucji w ramach pomocy socjalnej. NAV podaje, że pomoc ta udzielana jest zwykle w formie gwarancji, ale możliwe jest też wsparcie finansowe na kaucję wpłacaną na zablokowane konto depozytowe.
Wniosek składasz w ramach wniosku o pomoc socjalną w NAV w swojej gminie, a NAV ocenia go na podstawie Twojej sytuacji i finansów. Uwzględnij czas na rozpatrzenie wniosku i poinformuj wynajmującego, że czekasz na odpowiedź.
Kausjonist: osoba prywatna jako poręczyciel
Poręczycielem najmu może zostać rodzic, krewny lub inna bliska osoba. Wynajmujący musi tę osobę zaakceptować, a umowa powinna mieć formę pisemną i określać kwotę oraz okres, którego dotyczy.
Pamiętaj, że poręczyciel bierze na siebie realną odpowiedzialność finansową. Omówcie, co to oznacza, zanim ktokolwiek cokolwiek podpisze.
Wpłata kaucji w ratach za zgodą wynajmującego
Niektórzy wynajmujący zgadzają się, aby kaucja była wpłacana w ciągu pierwszych miesięcy, a nie jednorazowo. To wyłącznie Wasze porozumienie i powinno zostać zapisane w umowie najmu z kwotami i terminami.
Ile kosztuje gwarancja zamiast kaucji?
Płacisz za gwarancję. Kwota zależy od wysokości czynszu, uzgodnionego zabezpieczenia i warunków dostawcy, a płaci się ją jednorazowo albo na bieżąco przez cały okres najmu.
Ta kwota jest zapłatą za usługę i zwykle nie jest zwracana po zakończeniu najmu. W zamian Twoje oszczędności pozostają do Twojej dyspozycji przez cały okres najmu, na przeprowadzkę, meble i czynsz za pierwszy miesiąc.
Kaucja gotówkowa działa odwrotnie: pieniądze przez cały czas należą do Ciebie, a to, co nie zostanie wykorzystane, wraca do Ciebie, ale przez cały okres najmu są zablokowane.
Które rozwiązanie wypada korzystniej, zależy od tego, jak długo planujesz mieszkać i na co potrzebujesz pieniędzy w tym czasie.
Za co nadal odpowiadasz
Gwarancja przesuwa płynność finansową, a nie odpowiedzialność.
Jeśli pojawi się uzasadnione roszczenie, na przykład z tytułu niezapłaconego czynszu lub szkód wykraczających poza normalne zużycie, to Ty je płacisz, w całości lub w ratach. Jeśli nie zapłacisz, gwarant wypłaca pieniądze wynajmującemu, a roszczenie przechodzi na Ciebie.
Innymi słowy, odpowiadasz za przestrzeganie umowy najmu tak samo jak przy kaucji gotówkowej.
Jakiego zabezpieczenia może wymagać wynajmujący?
Kaucja i gwarancja łącznie nie mogą przekraczać sześciomiesięcznego czynszu.
Strony mogą uzgodnić kaucję, gwarancję lub ich połączenie, o ile łączne zabezpieczenie mieści się w tym limicie. Kwotę i formę należy uzgodnić, zanim cokolwiek zapłacisz.
Jeśli wybierzesz kaucję gotówkową, pieniądze muszą być przechowywane na zgodnym z prawem, zablokowanym koncie depozytowym na Twoje nazwisko, a koszt założenia konta pokrywa wynajmujący.
Jak poruszyć ten temat z wynajmującym
Zrób to wcześnie, najlepiej zanim złożysz ofertę na mieszkanie. Te pytania dadzą Ci potrzebne informacje:
- Czy akceptuje Pan/Pani gwarancję zamiast kaucji gotówkowej?
- Na jaką kwotę ma opiewać zabezpieczenie?
- Czy korzysta Pan/Pani z konkretnego dostawcy, czy mogę wybrać sam?
- Jeśli zdecydujemy się na kaucję gotówkową, w jakim banku zostanie założone konto depozytowe?
- Kiedy zabezpieczenie musi być gotowe w stosunku do daty wprowadzenia się?
Jeśli nie masz pewności, co zostało uzgodnione, poproś o zapisanie tego w umowie najmu, zanim ją podpiszesz.
Podpisz umowę, zanim cokolwiek zapłacisz
To najważniejsza zasada przy szukaniu mieszkania. Nigdy nie płać kaucji, gwarancji ani czynszu, zanim nie podpiszesz umowy najmu i nie zobaczysz mieszkania.
Oszustwa przy wynajmie zwykle przebiegają według tego samego schematu: mieszkanie, które wydaje się zbyt dobre w stosunku do ceny, wynajmujący, któremu się spieszy, i prośba o zapłatę, aby „zarezerwować” lokal.
Rzetelny wynajmujący poczeka, aż umowa zostanie podpisana.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wynajmujący może odmówić przyjęcia gwarancji?
Tak. Wynajmujący decyduje, jakiego zabezpieczenia wymaga, a gwarancja może zastąpić kaucję gotówkową, jeśli obie strony się na to zgodzą.
Czy gwarancja jest droższa niż kaucja?
Zależy to od tego, jak długo będziesz mieszkać i ile kosztuje Cię alternatywa. Kaucja wraca, ale jest zamrożona. Gwarancja kosztuje kwotę, której nie odzyskasz, ale w zamian zachowujesz dostęp do swoich pieniędzy.
Czy mogę w trakcie najmu zamienić kaucję na gwarancję?
Wymaga to zgody wynajmującego, a gwarancja musi zostać ustanowiona, zanim kaucja zostanie odblokowana. Porusz ten temat z wynajmującym i dostawcą z odpowiednim wyprzedzeniem.
Czy odzyskam to, co zapłacę za gwarancję?
Zwykle nie. Ta kwota jest zapłatą za usługę.
Co, jeśli mój wniosek o gwarancję nie zostanie zatwierdzony?
Jeśli przysługuje Ci pomoc socjalna, możesz zwrócić się do NAV, a dwie inne możliwości to poręczyciel (kausjonist) lub wpłata kaucji w ratach za zgodą wynajmującego. Artykuł o zatwierdzaniu gwarancji kaucji opisuje, co jest oceniane.
Czy wynajmujący może wymagać zarówno kaucji, jak i gwarancji?
Tak, można je łączyć, ale łączna kwota nie może przekraczać sześciomiesięcznego czynszu.
Znajdź rozwiązanie dla siebie
Jesteś najemcą?
Zapytaj wynajmującego, czy w Twoim przypadku można skorzystać z gwarancji kaucji, i skontaktuj się z NAV, jeśli przysługuje Ci pomoc socjalna na kaucję.
Jesteś wynajmującym?
Umów bezpłatną, niezobowiązującą rozmowę z Emmą i sprawdź, jak możesz oferować swoim najemcom zarówno konto depozytowe, jak i gwarancję kaucji.
Źródła
- Husleietvistutvalget: Kaucja i gwarancja
- Husleieloven § 3-5
- Husleieloven § 3-6
- NAV: Pomoc socjalna
- NAV: Kaucja i gwarancja kaucji
- Keyhole Guarantee
- Keyhole Secure
