Gwarancja kaucji to umowa, w ramach której strona trzecia zapewnia w imieniu najemcy zabezpieczenie finansowe do uzgodnionej kwoty. Wynajmujący otrzymuje zabezpieczenie najmu, a najemca nie musi wpłacać całej kaucji na zablokowane konto.
Gwarancja przesuwa płynność finansową, a nie odpowiedzialność. Najemca nadal odpowiada za niezapłacony czynsz, szkody wykraczające poza normalne zużycie i inne uzasadnione roszczenia wynikające z umowy najmu.
O formie zabezpieczenia decyduje wynajmujący, a z gwarancji można skorzystać, jeśli obie strony się na to zgodzą.
W skrócie:
- Zabezpieczenia udziela strona trzecia, a najemca płaci za gwarancję.
- Objęta gwarancją kwota jest uzgadniana i określona w dokumencie gwarancji.
- Jeśli przy wyprowadzce pojawi się roszczenie, najemca płaci je wynajmującemu albo uzgadnia plan spłaty.
- Jeśli najemca nie zapłaci, gwarant wypłaca pieniądze wynajmującemu, a roszczenie przechodzi na najemcę.
- Kwota zapłacona za gwarancję zwykle nie podlega zwrotowi.
- Gwarancja wygasa, gdy wynajmujący powiadomi o tym gwaranta.
- Kaucja i gwarancja łącznie nie mogą przekraczać sześciomiesięcznego czynszu.
Czym jest gwarancja kaucji?
Kaucja gotówkowa to własne pieniądze najemcy, wpłacone na zablokowane konto na jego nazwisko. Gwarancja to coś innego: zobowiązanie strony trzeciej do pokrycia uznanych roszczeń wynajmującego do uzgodnionej kwoty.
Husleietvistutvalget, czyli norweska Komisja ds. Sporów Najmu (HTU), opisuje gwarancję jako zobowiązanie kogoś innego niż najemca, na przykład towarzystwa ubezpieczeniowego lub NAV, które stanowi zabezpieczenie roszczeń wynajmującego wynikających z umowy najmu.
Norweskie prawo najmu pozwala stronom uzgodnić gwarancję zamiast kaucji. Kaucja i gwarancja łącznie nie mogą przekraczać sześciomiesięcznego czynszu.
Jak działa gwarancja kaucji, krok po kroku
Gwarancja towarzyszy najmowi od zawarcia umowy do jej zakończenia. U większości dostawców wygląda to tak:
- Wynajmujący i najemca uzgadniają, że zabezpieczeniem będzie gwarancja, oraz jaką kwotę ma ona obejmować.
- Najemca składa wniosek do dostawcy, który go ocenia.
- Jeśli wniosek zostanie zatwierdzony, najemca płaci za gwarancję, a dostawca wystawia ją na rzecz wynajmującego.
- Kwota i warunki są opisane w umowie najmu, dzięki czemu obie strony wychodzą z tego samego założenia.
- Najemca płaci za gwarancję przez cały okres najmu.
- Przy wyprowadzce sporządzane jest rozliczenie. Jeśli nie ma roszczeń, gwarancja wygasa.
- Jeśli jest roszczenie, najemca je płaci albo uzgadnia plan spłaty.
- Jeśli najemca nie zapłaci, gwarant wypłaca pieniądze wynajmującemu, a roszczenie przechodzi na najemcę.
Warto zwrócić uwagę na kolejność trzech ostatnich punktów. Gwarancja nie oznacza, że ktoś inny zapłaci za Ciebie rachunek. Oznacza, że wynajmujący ma zabezpieczenie, a Ty płacisz to, co rzeczywiście jesteś winien.
Co trzeba spełnić, aby uzyskać zatwierdzenie?
Dostawca ocenia wnioskodawcę przed wystawieniem gwarancji, ponieważ to on ponosi ryzyko.
W Keyhole wszystko zaczyna się od zaproszenia od wynajmującego. Następnie pobierasz aplikację i wypełniasz wniosek, co zajmuje około dziesięciu minut. Potrzebujesz:
- Linku z zaproszeniem od wynajmującego
- Paszportu lub innego ważnego dokumentu tożsamości
- BankID
- Karty płatniczej
W trakcie potwierdzasz adres e-mail i numer telefonu, skanujesz dokument tożsamości, logujesz się przez BankID i wyrażasz zgodę na sprawdzenie zdolności kredytowej.
Keyhole sprawdza, ile zostaje Ci po opłaceniu stałych kosztów, czyli zestawia Twoje dochody z czynszem, kredytami, ubezpieczeniami i innymi regularnymi wydatkami. Ocenie podlegają też zadłużenie i informacje kredytowe. Dochody są weryfikowane na podstawie analizy Twoich transakcji bankowych, która daje Keyhole obraz Twoich finansów.
Jeśli kwota, która Ci zostaje, jest zbyt niska, zatwierdzenie może być trudne. Keyhole wskazuje wtedy dwie drogi: znalezienie współwnioskodawcy albo stopniową poprawę finansów przez zwiększenie dochodów, ograniczenie wydatków lub spłatę długów. Możesz też skontaktować się z doradcą finansowym lub doradcą ds. zadłużenia.
Artykuł o zatwierdzaniu wniosków i ocenie zdolności kredytowej szczegółowo opisuje, co jest oceniane i jakie prawa przysługują Ci na każdym etapie.
Co obejmuje gwarancja kaucji?
Gwarancja obejmuje roszczenia związane z najmem, do uzgodnionej kwoty. Typowe przykłady to:
- Niezapłacony czynsz
- Szkody wykraczające poza normalne zużycie
- Inne uzasadnione roszczenia wynikające z umowy najmu
Zakres ochrony różni się w zależności od dostawcy. Dla konkretnego najmu rozstrzyga dokument gwarancji i jego warunki, dlatego obie strony powinny je przeczytać przed podpisaniem umowy najmu.
Szczególnie warto sprawdzić cztery kwestie: kwotę, jakie roszczenia są objęte gwarancją, jak i kiedy gwarancja wygasa oraz w jakim terminie wynajmujący musi zgłosić roszczenie.
Ile to kosztuje i jak się płaci?
Za gwarancję płaci najemca. W Keyhole jest to płatność miesięczna przez cały okres wynajmu mieszkania.
Płatności ustają, gdy najem się zakończy, a wynajmujący powiadomi o tym Keyhole. Warto o tym pamiętać: płatności zatrzymuje powiadomienie od wynajmującego, a nie dzień Twojej wyprowadzki.
Kwota zależy od wysokości czynszu, uzgodnionego zabezpieczenia i warunków dostawcy. Zapytaj wynajmującego lub Keyhole, co obowiązuje w Twoim przypadku.
To, co płacisz za gwarancję, nie jest zwracane. Jest to zapłata za usługę, tak samo jak składka ubezpieczeniowa nie jest zwracana tylko dlatego, że nie miałeś wypadku.
W zamian Twoje oszczędności pozostają do Twojej dyspozycji przez cały okres najmu.
Czy możesz zmienić zdanie?
Tak. Warto znać dwie sytuacje.
Przysługuje Ci czternastodniowe prawo odstąpienia od umowy, dopóki zobowiązania nie zaczęły obowiązywać.
Później możesz zakończyć gwarancję i zastąpić ją kaucją gotówkową. To samo dotyczy sytuacji, gdy dostawca podniesie płatność miesięczną. W obu przypadkach to, co już zapłaciłeś, nie jest zwracane, a zmiana wymaga zgody wynajmującego.
Co dzieje się przy wyprowadzce?
Nad tym zastanawia się większość osób i warto przeczytać tę część przed podpisaniem umowy, a nie po.
Po wyprowadzce sporządzane jest rozliczenie między Tobą a wynajmującym. W Keyhole otrzymujesz je w aplikacji, a może to potrwać nawet kilka miesięcy od wyprowadzki.
Jeśli nie ma roszczeń, wynajmujący powiadamia Keyhole i gwarancja wygasa.
Jeśli jest roszczenie, masz dwie możliwości:
- Zapłacić całą kwotę bezpośrednio wynajmującemu.
- Uzgodnić plan spłaty. Płatność miesięczna trwa wtedy do czasu rozliczenia roszczenia, a za utworzenie planu pobierana jest opłata.
Jeśli nie zapłacisz roszczenia, Keyhole wypłaci je wynajmującemu zgodnie z umową. Roszczenie nie znika: przechodzi na Ciebie, a dodatkowo odpowiadasz za koszty windykacji i opłaty.
Jeśli w ogóle nie odpowiesz, sprawa może trafić do windykacji, co wiąże się z kosztami i odsetkami.
Co, jeśli nie zgadzasz się z roszczeniem?
Istnieje wtedy jasna ścieżka postępowania, którą warto przejść na piśmie.
- Dokładnie przejrzyj rozliczenie i porównaj je z protokołem zdawczo-odbiorczym z wprowadzenia się.
- Poinformuj wynajmującego i zgłoś sprzeciw do roszczenia w aplikacji Keyhole, jasno wyjaśniając, z czym się nie zgadzasz.
- Dołącz dokumentację, na przykład zdjęcia i wcześniejszą korespondencję, i zachowaj uprzejmy, rzeczowy ton.
- Jeśli nie dojdziecie do porozumienia, sprawę można skierować do Husleietvistutvalget (HTU).
- Jeśli nie zgadzasz się z tą decyzją, możesz wnieść pozew do sądu rejonowego (tingrett) w ciągu miesiąca od doręczenia Ci decyzji.
Wyrok sądu rejonowego można co do zasady zaskarżyć apelacją do sądu apelacyjnego (lagmannsrett).
Jeśli Twój sprzeciw zostanie uwzględniony i rozliczenie się zmieni, kwota zostanie zaktualizowana, a płatność zostanie zlecona na podstawie zmienionego rozliczenia.
Warto uwzględnić w planach jedną rzecz: płatność miesięczna na rzecz Keyhole trwa przez cały czas rozpatrywania sprawy.
Gdy gwarancja obejmuje kilka osób
Jeśli wynajmujecie wspólnie, zwykle ponosicie odpowiedzialność solidarną.
Oznacza to, że każdy, kto figuruje na gwarancji, odpowiada za ten sam dług, niezależnie od tego, czy chodzi o płatność miesięczną, opłaty czy rozliczenie końcowe.
Jeśli jedna osoba nie zapłaci, pozostali muszą pokryć całą kwotę. Jeśli nie będziecie w stanie tego zrobić, sprawa może trafić do windykacji, co dotyczy wszystkich osób objętych gwarancją.
Omówcie to przed podpisaniem umowy i ustalcie, co zrobicie, jeśli ktoś wyprowadzi się wcześniej.
Jak kończy się gwarancja?
Gwarancję zamyka wynajmujący.
Gdy najem się zakończy, a rozliczenie zostanie zamknięte bez roszczeń wobec Ciebie, wynajmujący powiadamia Keyhole i gwarancja wygasa.
Warto samemu tego dopilnować. Jeśli się wyprowadzisz, a wynajmujący zapomni o powiadomieniu, płatność miesięczna będzie naliczana dalej. Po zamknięciu rozliczenia wyślij uprzejme przypomnienie.
Kto właściwie wystawia gwarancję?
Keyhole nie jest towarzystwem ubezpieczeniowym. Gwarancję wystawia Nordic Guarantee, a Keyhole jest zarejestrowanym agentem ubezpieczeniowym pod nadzorem duńskiego Urzędu Nadzoru Finansowego (Finanstilsynet).
Sama gwarancja kaucji nie jest ubezpieczeniem dla najemcy. Jest zabezpieczeniem dla wynajmującego.
Gdyby Keyhole przestało istnieć, nie wpłynęłoby to na zabezpieczenie wynajmującego i najemcy, ponieważ formalnie gwarancję wystawia Nordic Guarantee.
Na co wynajmujący powinien zwrócić uwagę w gwarancji?
Dla wynajmującego kluczowe jest, czy dokument zapewnia najmowi potrzebne zabezpieczenie. Zanim zaakceptujesz gwarancję, sprawdź następujące punkty:
- Kto udziela gwarancji i kto stoi za dostawcą
- Jaką kwotę obejmuje gwarancja
- Jakie roszczenia są objęte gwarancją
- Jak i kiedy gwarancja wygasa
- W jakim terminie należy zgłosić roszczenie
- Jak zgłasza się roszczenie i jakie dokumenty są wymagane
- Co się stanie, jeśli najem zostanie przedłużony
Wybrana forma zabezpieczenia powinna być jasno opisana w umowie najmu. Jeśli strony zamiast tego wybiorą kaucję gotówkową, pieniądze muszą być przechowywane na zgodnym z prawem, zablokowanym koncie depozytowym na nazwisko najemcy.
Pamiętaj też, że to Ty jako wynajmujący zgłaszasz zakończenie najmu. Zrób to zaraz po zamknięciu rozliczenia, aby najemca nie płacił dłużej, niż to konieczne.
Gwarancja kaucji czy kaucja gotówkowa?
Obie formy dają wynajmującemu zabezpieczenie, a różnica polega na tym, gdzie znajdują się pieniądze.
Przy kaucji gotówkowej własne pieniądze najemcy są przechowywane na zablokowanym koncie na jego nazwisko, a to, co nie zostanie wykorzystane, wraca do niego po zakończeniu najmu. Przy gwarancji zabezpieczenia udziela strona trzecia, a najemca płaci za tę usługę.
Kwotę uzgadniają strony, a kaucja i gwarancja łącznie nie mogą przekraczać sześciomiesięcznego czynszu.
Pełne porównanie z uwagami dla obu stron znajdziesz w artykule o koncie depozytowym i gwarancji kaucji.
Najczęściej zadawane pytania
Czy gwarancja kaucji to to samo co kaucja?
Nie. Kaucja to własne pieniądze najemcy na zablokowanym koncie. Gwarancja to zobowiązanie strony trzeciej do pokrycia uznanych roszczeń do uzgodnionej kwoty.
Czy gwarancja oznacza, że nie płacę za szkody?
Nie. Jeśli pojawi się roszczenie, to Ty je płacisz, w całości lub w ratach. Jeśli nie zapłacisz, gwarant wypłaca pieniądze wynajmującemu, a roszczenie przechodzi na Ciebie, wraz z dodatkowymi kosztami.
Czy odzyskam to, co zapłacę za gwarancję?
Nie. To zapłata za usługę.
Kiedy przestaję płacić?
Gdy najem się zakończy, a wynajmujący powiadomi dostawcę. Jeśli rozliczenie jest zamknięte, a płatności nadal są pobierane, skontaktuj się z wynajmującym.
Ile trwa rozliczenie końcowe?
Może potrwać nawet kilka miesięcy od wyprowadzki.
Czy Keyhole jest towarzystwem ubezpieczeniowym?
Nie. Keyhole współpracuje z Nordic Guarantee, czyli towarzystwem ubezpieczeniowym, które stoi za gwarancją.
Co się stanie, jeśli gwarancja obejmuje kilka osób i jedna przestanie płacić?
Odpowiadacie solidarnie, więc pozostali muszą pokryć całą kwotę. Jeśli należność nie zostanie zapłacona, sprawa może trafić do windykacji wobec wszystkich osób objętych gwarancją.
Czy mogę usunąć konto Keyhole?
Jeśli nigdy nie korzystałeś z gwarancji, możesz usunąć konto w dowolnym momencie. Jeśli miałeś gwarancję, konto można zamknąć 18 miesięcy po ostatniej aktywnej płatności i ewentualnym rozliczeniu końcowym.
Czy wynajmujący może wymagać zarówno kaucji, jak i gwarancji?
Tak, można je łączyć, ale łączna kwota nie może przekraczać sześciomiesięcznego czynszu.
Czy gwarancja kaucji jest w Norwegii zgodna z prawem?
Tak. Norweskie prawo najmu pozwala stronom uzgodnić gwarancję zamiast kaucji, z tym samym górnym limitem sześciomiesięcznego czynszu.
Znajdź odpowiednie rozwiązanie dla kaucji
Jesteś najemcą?
Zapytaj wynajmującego, czy w Twoim przypadku można skorzystać z gwarancji kaucji, i przeczytaj warunki, zanim podpiszesz umowę.
Jesteś wynajmującym?
Umów bezpłatną, niezobowiązującą rozmowę z Emmą i sprawdź, jak możesz oferować swoim najemcom zarówno konto depozytowe, jak i gwarancję kaucji.
Źródła
- Husleieloven § 3-5
- Husleieloven § 3-6
- Husleietvistutvalget: Kaucja i gwarancja
- Centrum pomocy Keyhole: Przewodnik po rozpoczęciu gwarancji
- Centrum pomocy Keyhole: Przewodnik po zakończeniu gwarancji
- Centrum pomocy Keyhole: Ocena zdolności kredytowej
- Centrum pomocy Keyhole: Odpowiedzialność solidarna
- Centrum pomocy Keyhole: Pomoc w sporze
- Centrum pomocy Keyhole: Zasady zwrotów
- Centrum pomocy Keyhole: Najczęstsze pytania o Keyhole
